Portal:Bizans İmparatorluğu

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Vikipedi Portalleri: Sanat • Kültür • Coğrafya • Sağlık • Tarih • Matematik • Bilim • Askeriye • Toplum • Din • Teknoloji

düzenle Bizans İmparatorluğu Portali
Justinien 527-565.svg

Bizans İmparatorluğu, (Yunanca: Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων, Basileía tôn Rhōmaíōn "Rum İmparatorluğu"; Latince: Imperium Romanum) ya da 16. yüzyılda Alman Hieronymus Wolff'un adlandırmasıyla Bizans İmparatorluğu, Roma İmparatorluğu'nun 395'te Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılmasıyla ortaya çıktı. Başkenti Roma olan Batı Roma İmparatorluğu 5. yüzyılda Germen kabilelerince yıkıldı. Merkezi Konstantinopolis (bugünkü İstanbul) olan ve Bizans İmparatorluğu da denen Doğu Roma İmparatorluğu ise, bin yılı aşkın süre varlığını sürdürdü. Bizans'ın ortaya çıkışı, Roma İmparatoru I. Konstantin'in başkenti, Roma'dan bugünkü İstanbul'a taşımasıyla da yakından ilişkilidir.

Roma İmparatoru I. Konstantin (Büyük Konstantin), 330'da imparatorluğun başkentini eski Yunan kenti Byzantion'a (Bizans) taşıdı ve yeni başkente, Konstantin'in kenti anlamına gelen Konstantinopolis (Constantinopolis) adını verdi. Büyük Konstantin, Roma'dan senatörler ve yüksek memurlar getirterek Konstantinopolis'te yeni bir yönetim oluşturdu ve kenti yeniden imar etti. Roma çok tanrılı olmasına karşın, Konstantinopolis'i bir Hıristiyan kenti yaptı ve kendisi de bu dini benimsedi.

Bizans'ın yöneticileri kendilerini Roma İmparatorluğu'nun gerçek mirasçıları olarak kabul ettiler ancak öte yandan Roma ile ilişkilerini de sürdürdüler. Roma İmparatorluğu'nun batı kesimi küçük devletlere ayrılıp parçalanırken, Bizans İmparatorluğu bütünlüğünü korumayı başardı. Batıdan bağımsız olarak Doğu Akdeniz'de egemen olan Bizans İmparatorluğu, klasik Yunan ve Roma uygarlıklarının son merkezi oldu.

Daha fazlası...

düzenle Seçilen tarihsel karakter
Walls of Constantinople.JPG
Anthemius, 346 yılında Doğu'nun Praetorian prefect'i olan Flavius Filippus'un torunudur. Arcadius'un hükümdarlığında yaklaşı 400 yılında comes sacrarum largitionum ("Saklı Hazine Kontu") olduğunda sivrilmeye başlamıştır. Sonra 404 yılında magister officiorum ("Ofisterin başı") olmuştur.

Sonraki pozisyona, İoannis Hrisostomos'un son Konstantinopolis Başpiskoposluğundan alınmasından sonra ortaya çıkan rahatsızlıklar sırasında getirildi (404 yılının paskalyası). İoannis'in düşmanları kalabalığı sakinleştirmek için ondan askeri kuvvet istemişlerdir. İlk seferde bu talebi red etti sonra sonuçlarından sorumlu olacaklarının bağırarak kabul etti.

405 yılında, Batı Roma'nın konsülü Stilicho ile beraber hem Batı hem de Doğu'nun konsülü oldu. Augusta Aelia Eudoksia'nın ölümünden sonra Aurelian'ın ardılı olarak Doğu'nun Praetorian Prefect'i olarak Doğu Roma'nın imparatordan sonra en güçlü ikinci adamı olmuştur. 28 Nisan 406 tarihinde, Patricius rütbesine yükseltilmiştir. İoannis Hrisostomos'un, Praetorian Prefect olduğu için onu kutlayan mektubunda "onun bu makamla değil, makamın onunla onurlandığını" yazması ile itibar sahibi oldu. Arcadius'un hükümdarlığının kalan yıllarında İmparatorluğun işleri ile uğraştı, öncüllerinin Alman karşıtı politikalarını devam ettirdi ve Doğu Roma impartorluğunun birleşik ve otonom kalması için çabaladı. Bu, onun İlirya eyaletini geri isteyen ve Doğu'nun Batı'ya bağlanmasını isteyen güçlü Stilicho ile ihtilafa düşmesine neden oldu. Aynı zamanda, İlirya'da bulunan I. Alarik ve halkı ile Küçük Asya'nın güney eyaleti Isauria'da bulunan isyanla da uğraştı. Ayrıca Paganlık, Yahudilik ve sapkınlığa karşı bir dizi kanun çıkardı.

Arcadius, 408 yılında öldüğünde, oğlu ve ardılı II. Theodosius, yedi yaşında bir çocuktu. Anthemius, taht naibi oldu ve parlak bir maharet gösterdi. Sasani İmparatorluğu ile yeni bir barış anlaşması imzaladı, Stilicho'nun ölümünün verdiği fırsat ile Konstantinopolis ile Ravenna saraylarının ilişkilerini yeniden uyumlu hale getirdi. Hun Kralı Uldin'in 409 yılındaki istilasının başarı ile püsükürtülmesi sonrası, Moesia Superior ve Scythia eyaletlerini koruyan Tuna Nehri donanmasını güçlendirdi.

Ana olarak Mısır'dan gelen Konstantinopolis'in tahıl arzını düzenledi. Geçmişte, gemi eksikliği nedeniyle tahıl sıkıntısı yaşanır ve bu en sonuncusu 408 yılında yaşanan kıtlıklara neden olurdu. Sonuçta 409 yılında, Anthemius tahıl taşımasını yeniden düzenledi, taşıyıcılardan alınan vergiyi kaldırdı, başka kaynaklardan da tahıl tedariği ve bunun için bir fon oluşturulması ile bunun vatandaşlara dağıtılması içeren bir dizi kurallar oluşturdu. 409 yılında düzenli vergilerin toplanmasını garanti altına alan kurallar oluşturdu fakat 414 yılında 368 ile 407 yılları arasından kalan vergi borçlarını affetti.

Anthemius'un günümüzde ayakta kalmış eserlerinden birisi Theodosius surlarının ana surudur. Erken 5. yüzyılda Konstantinopolis, I. Konstantin'in belirlediği sınırların dışına taşmaya başlamıştı ve Anthemius eskisinin batısına yaklaşık 1500 metre uzaklıkta yeni surlar inşa etmeye başladı. Bu yeni surlar Marmara denizi ile Altın Boynuz yanında Blakernai isimli banliyö arasında 6.5 kilometre uzunluğundaydı. Duvar 413 yılında bitirildi ve şehrin ölçüsünü neredeyse ikiye katlıyordu. John Bagnell Bury onu "bir bakış açısıyla, Konstantinopolis'in ikinci kurucusu" olarak adlandırıyordu.

414 yılında, Anthemius aniden sahneden kayboldu, Augusta Pulcheria taht naibi oldu. Kaderi bilinmemmektedir fakat kızının magister militum Procopius ile evliliğinden sonradn Batı Roma imparatoru olan torunun Anthemius doğmuştur. Oğlu Anthemius Isidorus 436 yılında konsül olmuştur.


düzenle Ayın tarihi eseri
Hagia Sophia B12-40.jpg
Ayasofya, (Yunanca: Αγιά Σοφιά, tam adı: Ναός τῆς Ἁγίας τοῦ Θεοῦ Σοφίας, Latince: Sancta Sophia ya da Sancta Sapientia), Bizans İmparatoru I. Jüstinyen tarafından M.S. 532 - 537 yılları arasında İstanbul'un tarihi yarımadasındaki eski şehir merkezine inşa ettirilmiş bazilika planlı bir patrik katedrali olup, 1453 yılında İstanbul'un Türkler tarafından alınmasıyla Fatih Sultan Mehmet tarafından camiye dönüştürülmüştür ve günümüzde müze olarak hizmet vermektedir. Ayasofya, mimari bakımdan, bazilika planı ile merkezî planı birleştiren, kubbeli bazilika tipinde bir yapı olup kubbe geçişi ve taşıyıcı sistem özellikleriyle mimarlık tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak ele alınır.

Binanın adındaki “sofya” sözcüğü herhangi bir kimsenin adı olmayıp, eski Yunanca’da “bilgelik” anlamındaki sophos sözcüğünden gelir. Dolayısıyla “aya sofya” adı “kutsal bilgelik” ya da "ilahî bilgelik” anlamına gelmekte olup, Ortodoksluk mezhepinde Tanrı'nın üç niteliğinden biri sayılır. 6. yüzyılın ünlü mimarlarından Milet'li İsidoros ve Tralles'li Anthemius'un yönettiği Ayasofya’nın inşaatinde yaklaşık 10.000 işçinin çalıştığı ve Jüstinyen'in bu iş için büyük bir servet harcadığı belirtilir. Bu çok eski binanın bir özelliği yapımında kullanılan bazı sütun, kapı ve taşların binadan daha eski yapı ve tapınaklardan getirilmiş olmasıdır. Bizans döneminde Konstantinopolis Patriği'nin patrik kilisesi ve Doğu Ortodoks Kilisesi’nin merkezi olmuş bulunan Ayasofya, doğal olarak vaktiyle büyük bir “kutsal emanetler” koleksiyonunu içermekteydi.


düzenle Bunları Biliyor Muydunuz?


düzenle Haftanın maddesi
Eugène Ferdinand Victor Delacroix 012.jpg
Dördüncü Haçlı seferi, (1200-1204) yılları arasında gerçekleşen bir askerî Haçlı seferidir. Papa III. Innocentius, Kudüs'ü kurtarmak maksadıyla; tüm Avrupa'yı sefere davet etti ve bu sefer 1202de Venedik'ten başladı. Başlangıçta seferin hedefi önce Mısır'ı ele geçirmek ve oradan Kudüs'e gidip o kutsal şehri de ele geçirmekti. Fakat Venedikliler ve yaşlı Venedik Dükü Enrico Dandolo bu seferin hedefini değiştirmeyi başardı. Haçlılar İstanbul'a nakil edilip o şehri kuşatıp ellerine geçirdiler. Klasik ve Orta çağların kültür hazineleriyle dolu o şehri yakıp talan ettiler. 1204'te kendi Orta Çağ ve Katolik inançlarına uyan Latin İmparatorluğu kurdular.

Ertesi gün şehirdeki tüm Bizans direnişi sona erdi. Fakat Konstantinopolis şehri için trajedi ve fecaat yeni olarak o gün başladı. Dördüncü Haçlı Seferi Venedikli ve Frank çapulcuları Konstantiopolis'i üç gün süreyle talan etmek haklarını kullandılar. Venedikli ve Franklar şehrin altını üstüne getirerek her şeyi talan ettiler ve şehir halkina ve her türlü dinsel, kamusal ve şahsi anıt, bina ve eşyaya ve yaşlı, genc, çocuk, erkek, kadın kişilere çok büyük bir zararlar verdiler.


düzenle Seçilen Resim
Irenekirken.jpg
Aya İrini Kilisesi,
Aya İrini Kilisesi'nden iconoclast ("Putkırıcı") sanata bir örnek:basit bir haç.
Photo credit:Nina-no


düzenle Kategoriler
düzenle Yapabilecekleriniz
düzenle Seçkin ve kaliteli içerik
Cscr-featured1.png Seçkin maddeler Cscr-featured2.png Kaliteli maddeler Cscr-featured2.png Seçkin listeler Cscr-featured2.png Seçkin resimler
düzenle İlgili Portaller
düzenle Diğer VikiPortaller
I. Dünya Savaşı • Afrika • Amerika Birleşik Devletleri • Anime ve manga • Ankara • Antropoloji • Askeriye • Astronomi • Asya • Avrupa Birliği • Azerbaycan • Beşiktaş • Bilim • Bizans İmparatorluğu • Bosna-Hersek • Caz • Cinsellik • Coğrafya • Çin • Dil • Din • Edebiyat • Enerji • Ermenistan • Eurovision • Evrimsel biyoloji • Felsefe • Feminizm • Fenerbahçe • Filistin • Fizik • Fransa • Futbol • Galatasaray • Güney Kore • Gürcistan • Harry Potter • Havacılık • Hristiyanlık • Irak • İngiltere • İnsan hakları • İnternet • İran • İslam • İstanbul • İzmir • Japonya • Kazakistan • Kıbrıs • Kuveyt • Kuzey Makedonya • Kültür • Lady Gaga • LGBT • Liberalizm • Madonna • Matematik • Medya • Meksika • Michael Jackson • Mustafa Kemal Atatürk • Müzik • Orta Doğu • Orta Dünya • Osmanlı İmparatorluğu • Otomobil • Pakistan • Psikoloji • Rusya • Sanat • Simpsonlar • Sinema • Siyaset • Sosyalizm • Sovyetler Birliği • Spiritüalizm • Spor • Suriye • Tarih • Teknoloji • Televizyon • Terörizm • Tıp • Tiyatro • Toplum • Türk Silahlı Kuvvetleri • Türk tarihi • Türkiye • Video oyunları • Yahudilik • Yıldız Geçidi