1927 Tevkifatı

1927 Tevkifatı, Türkiye’de gizli faaliyet gösteren Türkiye Komünist Partisi üyelerine karşı 25 Ekim 1927[1][2] tarihinde yapılan yaygın antikomünist tutuklamanın adıdır. Parti Merkez Komite yöneticilerinden Vedat Nedim Tör ve Şevket Süreyya Aydemir gizli faaliyet gösteren partinin belgelerini ve üye listelerini yanlarına alarak emniyet kuvvetlerine teslim olmuş ve partiye büyük bir darbe indirmişlerdir.[3][4] Teslim olan bu ekip daha sonra Kadro dergisi hareketini başlatacaktır.[5]

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu dönemde TKP 1920 yılında Genel Sekreteri Mustafa Suphi ve 14 Merkez Komitesi üyesinin öldürülmesinin bıraktığı yaraları sarmaya çalışmıştır. İstanbul ve Anadolu’da örgütlenmiş, 1927 Adana Demiryolu Grevi başta olmak üzere çeşitli eylemlerde yer almıştır. Ancak gerek Sovyetler Birliği Komünist Partisinin Komintern’deki kararları, gerekse parti içindeki oluşan gruplaşma gerekse Takrir-i Sükun ilan edilmesinden dolayı parti güçsüz ve baskı altındadır.

Tutuklamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Tutuklamalarda aralarında üst düzey parti yöneticilerinin de olduğu çok sayıda komünist önder yakalanmıştır:

Değerlendirme[değiştir | kaynağı değiştir]

Parti bu döneme kadar örgüt içinde yaşanan yurt içi merkez ve yurt dışı merkez arasındaki gerilimin yanı sıra yediği darbeyle uzun süre örgütsel olarak toparlanamaz. Kurullar arası iletişim bağları kopar, kitle örgütlerinde kazanılan önemli mevziler kaybedilir.[6]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Yılın Olayları 12 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., 3 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir
  2. ^ atin.org 3 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., 3 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir
  3. ^ Demirci, Fatih (15 Ağustos 2006). "Kadro Hareketi ve Kadrocular" (PDF). Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2010. 
  4. ^ Ürün dergisi 4 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., 3 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir
  5. ^ "Kadrodergisi.com". kadrodergisi.com. 28 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  6. ^ "Fabrika dergisi" (PDF). 5 Aralık 2006. 16 Nisan 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. [ölü/kırık bağlantı]

Konuyla ilgili yazılan eser[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1927 Komünist Tevkifatı, "İstanbul Ağır Ceza Mahkemesindeki Duruşma", Hazırlayan: Jülide Ergüder, Birikim Yayınları, İstanbul, 1978